Về định lý arbitrage trong thế giới tài chính

Posted on June 21, 2010 by

6


© DHVP Research, 21-6-2010 — Định lý arbitrage, còn gọi là định lý về điều kiện không tồn tại arbitrage, là một vấn đề trung tâm của lĩnh vực định giá tài sản tài chính. Nó là tiền đề của các phương pháp định giá phái sinh chứng khoán, trong đó, giá tài sản tài chính được tính toán dựa trên điều kiện loại bỏ trường hợp tồn tại “arbitrage“. Việc loại bỏ sự tồn tại arbitrage nhằm xác lập một phần quan trọng các điều kiện để tồn tại điểm cân bằng tổng quát trên thị trường tài chính.

Vậy “arbitrage” là gì? Hiểu theo cách giản dị nhất, arbitrage có nghĩa là cùng lúc tiến hành mua và bán trên một số các loại tài sản tài chính khác nhau, sao cho kết quả cuối cùng của tổng thể các hành vi mua bán tài sản đó là thu về một lượng lợi nhuận – trong khi không phải gánh chịu rủi ro nào – mà lượng lợi nhuận này lớn hơn lượng thu về từ đầu tư vào các tài sản tài chính phi rủi ro, kiểu như trái phiếu chính phủ an toàn.

Nói dễ hiểu là thu lợi cao chỉ bằng hành vi mua và bán, trong khi rủi ro thì không đáng kể, hoặc bằng 0.

Nếu tồn tại cơ hội tiến hành các hoạt động và thu lợi như thế, người ta nói rằng: Tồn tại cơ hội arbitrage.

Như vậy, để nói tới cơ hội arbitrage, người ta hay gán cho một nhóm các động tác mua và bán xảy ra đồng thời. Việc tiến hành đồng thời này dẫn tới người thực hiện tạo thành một danh mục đầu tư (hay được gọi ngắn gọn là portfolio).

Chúng ta hay gặp trong thế giới (hoặc lý thuyết) tài chính trường hợp người ta nhắc tới “giá hợp lý” (fair price). Nhưng để biết cụ thể ý nghĩa giá hợp lý là gì thì rất khó. Cho nên có thể hiểu giá hợp lý là giá được định giá bằng phương pháp hợp lý. Bởi vì chúng ta có thể thống nhất được – giữa người với người – về thế nào là một phương pháp được thừa nhận chung là hợp lý, do đó khái niệm sau dễ sử dụng, và có cơ hội thực tiễn tốt hơn.

Vậy fair price có quan hệ gì với arbitrage? Trong nghiên cứu phái sinh chứng khoán, giá được coi là được định đoạt bằng phương pháp hợp lý với điều kiện “không tồn tại cơ hội arbitrage”. Các mức giá được xác định dựa trên phương pháp không tồn tại arbitrage được xem là các mức tham chiếu khoa học. Sự sai lệch lớn của thị giá so với các mức này ngụ ý việc tồn tại các cơ hội lợi nhuận siêu ngạch.

Trên thực tế, các cơ hội arbitrage có tồn tại không? Câu trả lời là: Có!

Nếu như vậy, vì phương pháp định giá dựa trên định lý này trở nên vô nghĩa? Câu trả lời là: Không!

(*) Lưu ý: Bài viết sẽ tiếp tục được cập nhật ở phần “comments”, sau đó được chuyển lên nội dung chính khi tương đối đầy đủ. Nếu dài quá sẽ được tách thành các bài liên quan. Thị Ộp kính báo Làng.

(*) Một số bài khác có liên quan trực tiếp đã có trên OP-Economica:

1. Một logic cơ bản của định giá tài sản tài chính

2. Quan sát cơ bản về định lý arbitrage

3. Về sử dụng xác suất mô phỏng và quan hệ với định lý arbitrage

4. Vài thông tin sơ bộ về martingale

Advertisements
Posted in: Economics