Công trình khoa học mới xuất bản về ‘lời nguyền tài nguyên’ trên dữ liệu Việt Nam

Posted on July 15, 2014 by

0


Op-Economica, 15-7-2014 — Công trình khoa học mới được xuất bản về bằng chứng thực nghiệm cho quan hệ nghịch giữa ‘lời nguyền tài nguyên’ và năng lực đổi mới sáng tạo, với dữ liệu từ các doanh nghiệp Việt Nam.

Tác giả dẫn đầu công trình này là TS Vương Quân Hoàng (Université Libre de Bruxelles), và đồng tác giả là TS Nancy K. Napier (Boise State University). Tên ấn phẩm đầy đủ: “Resource Curse or Destructive Creation in Transition: Evidence from Vietnam’s Corporate Sector.” (Dịch tiếng Việt: “Lời nguyền tài nguyên hay ‘sự kiến tạo mang tính phá hủy’ trong chuyển đổi: Bằng chứng từ khu vực doanh nghiệp Việt Nam.”) Xuất bản phẩm này xuất hiện trên tạp chí hàn lâm có tên Management Research Review của Emerald Publishing Group (Anh), Quyển 37, Số 7.

2014-04-12_MRR_37_7

Nghiên cứu này có quan hệ đặc biệt gần gũi với tư tưởng thiết kế i2Metrix.

*Suggested citation:

Quan Hoang Vuong and Nancy K. Napier (2014) “Resource curse or destructive creation in transition: Evidence from Vietnam’s corporate sector,” Management Research Review, Volume 37, Number 7, pp. 642-657.

* * *

Mấy nét tóm tắt về như sau:

Mục tiêu:

Công trình này điều tra vấn đề được gọi là “lời nguyền tài nguyên” trong vai trò phản ví dụ của khả năng hoạt động sáng tạo và năng lực đổi mới công nghệ bằng cách kiểm chứng sự lệ thuộc của doanh nghiệp vào các nguồn lực tài chính và vật chất, chỉ ra độ chênh đáng kể giữa kỳ vọng của DN và xã hội với kết cục vận hành thực tế sau khi các nhân tố đầu vào đi qua quá trình sản xuất-kinh doanh. Độ chênh này chỉ trở nên đặc biệt rõ nét dưới các điều kiện sản sinh ra do vài năm rơi vào tình trạng kinh tế hỗn độn vừa qua tại Việt Nam.

Thiết kế nghiên cứu/phương pháp luận/cách tiếp cận:

Phương pháp phân tích của công trình này sử dụng chủ yếu các kỹ thuật hồi quy logistic với các biến phản hồi và biến độc lập lưỡng phân; nằm trong các bảng cấu trúc logic của dữ liệu đếm, trình bày kết cục vận hành của các DN qua sản lượng và tình trạng sức khỏe DN là hàm số của các nguồn lực tài chính, vật chất hoặc là năng lực ĐMST, tùy theo từng tình huống phân tích trực tiếp.

Phát hiện mới/hiểu biết mới:

Những phát hiện mới chủ yếu các tác giả có ảnh hưởng quan trọng nhất tới nhận thức liên quan tới chính sách kinh tế và vận hành kinh doanh như sau. Thứ nhất, một đặc trưng rất đáng nói của các DN lớn được gọi là thành công ở Việt Nam là sự lệ thuộc vào hoặc là các nguồn lực tài chính (ở các dạng thức khác nhau) hoặc là được ‘cấp dưỡng’ các tài nguyên vật chất như đất đai, nhà xưởng, hầm mỏ, rừng, mặt nước, v.v.. Thứ hai, những công ty tự đẩy mình vào tình trạng vận hành kém cỏi cho thấy xu hướng lệ thuộc quá mức vào các nguồn lực tài chính và vật chất vừa nói ở trên. Thứ ba, các công ty có chiến lược hoạt động bộc lộ sự lệ thuộc lớn vào 2 nhóm nguồn lực được nghiên cứu quan tâm đến có xu hướng gạt ra rìa tác nhân về ‘năng lực sáng tạo và đổi mới.’ Bằng chứng thực nghiệm cũng chỉ ra rằng, những công ty thuộc nhóm này chịu sự chi phối nặng nề của luật lợi suất biên giảm dần đặc biệt trong những thời kỳ kinh tế hỗn loạn. Thứ tư, “nhân tố ĐMST” hầu như không được xây dựng thành chiến lược để sử dụng và phát triển, xứng tầm vai trò của loại nguồn lực quan trọng nhất cho tăng trưởng kinh tế.

Giới hạn/Liên hệ:

Giới hạn của nghiên cứu là kích thước mẫu điều tra khoảng hơn 150 DN lớn. Các tác giả cho biết, có thể tạo được mẫu dữ liệu lớn hơn 300 DN trong tương lai, để tìm kiếm những nhận thức quan trọng nữa. Nhận thức liên hệ qua nghiên cứu này: Việc không thực sự nghiêm túc và gạt bỏ năng lực ĐMST khỏi chiến lược phát triển DN đã khiến cho khái niệm kinh tế “lời nguyền tài nguyên” trở thành cái gọi là “sự kiến tạo mang tính phá hủy” qua quá trình thực thi của các DN “giàu tài nguyên”, và cặp đôi này làm trầm trọng thêm vấn đề phân phối tài nguyên bất hợp lý của xã hội. Trong thời kỳ hỗn độn kinh tế, sự trầm trọng này trở nên đặc biệt rõ nét. (Các tác giả ‘chơi chữ’ với thuật ngữ rất có ảnh hưởng về tư tưởng của Joseph A. Schumpeter đưa ra năm 1941: “Sự phá hủy mang tính kiến tạo” nói về bản chất của nền kinh tế thị trường thuộc hệ thống TBCN.). Khu vực DN của Việt Nam nhìn chung bị “nghiện” tiêu dùng tài nguyên và sự lệ thuộc này góp phần làm xói mòn năng lực kinh tế quốc gia, thông qua một vòng xoáy xuống dốc về hiệu suất kinh tế; và khi hiệu suất kinh tế xuống dốc, thì đòi hỏi tiêu dùng tài nguyên lại tăng lên.

Về ứng dụng thực tiễn:

Những nhận thức từ công trình này có thể giúp thiết kế lại chính sách để nền kinh tế trở nên ‘tiết kiệm’ hơn trước thói tiêu dùng tài nguyên phổ biến là lãng phí như hiện nay. Hiện tại, cách suy nghĩ phổ biến trong nền kinh tế Việt Nam là tiêu dùng tài nguyên vật chất và tài chính luôn được đặt thành điều kiện tiên quyết trong bất kỳ chính sách phát triển quan trọng nào, trong khi đó, cách đặt điều kiện như vậy không nhất thiết là đúng, và qua bằng chứng thực nghiệm, cách nghĩ này trong nhiều trường hợp lại cho thấy chủ yếu là phản tác dụng.

Giá trị và tính nguồn gốc của nghiên cứu:

Các tác giả đã tự thiết kế dữ liệu riêng, trích xuất từ dữ liệu công bố của các công ty đã niêm yết trên TTCK Việt Nam, xử lý và chuẩn bị cho việc đưa vào phân tích, bằng kỹ thuật phân tích dữ liệu phạm trù. Logic thiết kế phân tích cũng của riêng các tác giả. Việc tìm kiếm khả năng xác lập quan hệ “lời nguyền tài nguyên” với “sự kiến tạo mang tính phá hủy” của tác giả là quan điểm khoa học mới của riêng các tác giả, và cách tiếp cận cùng với kết quả thực nghiệm được trình bày với nhóm vấn đề này chưa từng được công bố trong các CSDL khoa học đã khảo sát.

Tạp chí Management Research Review đã có lịch sử ấn bản 4 thập niên, nằm trong danh mục Scopus và có Impact Factor của Scimago Lab ~0.63.

* URL của Emerald Publishing: http://www.emeraldinsight.com/doi/full/10.1108/MRR-12-2012-0265.

* Cập nhật mới 9-2015: Tạp chí Management Research Review chính thức được indexed vào danh mục Edition ESCI trong dữ liệu ISI Web of Science của Thomson Reuters từ cuối năm 2015.


© 2014 Emerald Publishing