Sự tái sinh là như thế!

Posted on December 24, 2014 by

6


Op-Economica, 24-12-2014 — Hôm nay là ngày Christmas, ngày của “sự sinh ra” mà rất nhiều người vui vẻ đón mừng.

Tôi không hiểu biết nhiều về Thiên Chúa, nhưng sáng nay thấy được tái sinh…

Sau ngày hôm qua mệt nhọc, đầy ắp khó khăn trong công việc, giấc ngủ không ngon, chập chờn những lo toan của thời kỳ khủng hoảng, và kèm thêm dự báo một năm mới 2015 mà IMF cho rằng đầy lý do để khủng hoảng lớn, tôi check email sớm để kiểm tra công việc…

2014-12-24_melancholy

Toàn thư chúc mừng Giáng sinh của các giáo sư bạn bè. Nhưng lại có là 2 cái thư không liên quan tới Giáng sinh.

Một cái từ giáo sư Dabic ở Nottingham, thông báo rằng, một nghiên cứu rất quan trọng của tôi và đồng nghiệp (do tôi là tác giả đầu mối nên gửi cho tôi) sắp xuất hiện chính thức. Công trình này có tên: “Making Creativity: The Value of Multiple Filters in the Innovation Process,” và được chấp thuận công bố lâu rồi, cách đây nhiều tháng. Mong chờ mãi, cuối cùng cũng tới ngày ra lò trên số sắp ra của tạp chí Int J Transitions and Innovation Systems (Inderscience).

Tin này rất vui, nhưng dù sao thì cũng hoàn toàn là sự kiện chắc chắn, chỉ là vấn đề thời gian. Mặc dầu thế, việc tin báo nó được “sinh ra” vào ngày đặc biệt này chẳng phải kỳ diệu hay sao.

… Và rồi là email thứ hai.

Một công trình quan trọng, nói cho chính xác là quan trọng nhất của chúng tôi (tôi cũng là lead author, nên thư gửi cho tôi), được giáo sư Moeller của Univ Queensland thông báo đã được chấp thuận công bố “unconditionally”.

Công trình này có tên: “Acculturation and Global Mindsponge: An Emerging Market Perspective,” và sẽ được công bố trên tạp chí Int J Intercultural Relations (Elsevier) vào cuối năm 2015.

Đối với tác giả làm việc nghiên cứu như tôi việc được chấp thuận công bố luôn là tin tốt lành. Nhưng tin này thực sự là “siêu tốt lành” chứ không hề tốt theo nghĩa thông thường.

Thứ nhất, quá trình thẩm định đã kéo dài tới 12 tháng. Nó đã trải qua 4 vòng sửa đổi, bổ sung, cắt xén, v.v.. Sự tranh cãi quyết liệt với các phản biện kín nhiều khi vô cùng căng thẳng. Những dò xét, hoài nghi lớn đến độ nhiều tình huống khiến tôi không còn tin vào lý trí và sự minh mẫn của mình. Một suy nghĩ kỳ cục lặp đi lặp lại: “Mình ngu thế này, thì đây có phải chỗ của mình không nhỉ?” Cực kỳ gian nan, và có nhiều lúc tưởng như đầu hàng. Nhưng sự thôi thúc phải hoàn thiện bản thảo đã giúp tôi có đủ can đảm đến đích.

Thứ hai, ý tưởng, nguyên lý và cơ chế vận hành của hiện tượng-quá trình tôi gọi tên là “mindsponge” hoàn toàn mới. 100% novel. Ở đời này, việc sinh ra cái mới thực sự khó ghê lắm (ít nhất đối với tôi). Cái mới lại sinh ra trong thế giới các giáo sư cạnh tranh khốc liệt tìm chỗ đứng tư tưởng thì mới khổ sở làm sao. Cái mới lại phải chen chân để chứng minh rằng nó có chỗ đứng trong thế giới hàn lâm chật cứng các tư tưởng, đầy sự nghi hoặc, phán xét của những con người danh tiếng lẫy lừng, uy nghi và thành tựu áp đảo… Nếu thoạt nghĩ thì thấy đáng sợ. Lòng can đảm teo tóp lại chỉ còn như cái miếng tóp mỡ rán kỹ. Trường hợp này, bản thân từ “mindsponge” là một từ mới của English. Nếu cách đây chỉ hơn 12 tháng, thách kẹo tôi cũng không dám nghĩ rằng cái thằng tôi, Việt chính cống, da vàng khè, lại “chế” ra một từ mới English, một thuật ngữ, một cơ chế tư duy “xuyên văn hóa” có nhiều khả năng ảnh hướng lớn tới các ứng dụng tâm lý, quản trị, làm việc đa văn hóa… Thách kẹo cũng không dám nghĩ.

Thế mà, cái email này nói rằng, tất cả những thứ khó tin ấy là thật. Thật 100%.

Thứ ba, cái outlet sẽ sản xuất công trình ấy là một cột mốc. Trong ngành tâm lý, xã hội học, quản trị, tạp chí Int J Intercultural Relations của Elsevier (nhà xuất bản hàn lâm uy tín bậc nhất thế giới, ra đời sớm nhất từ năm 1580 với cái tên the House of Elzevir và kể từ 1880 thì trở thành hãng xuất bản danh tiếng the Elsevier Company). IJIR là nơi những tên tuổi lớn như John W. Berry công bố những tư tưởng khiến cả thế giới bị ảnh hưởng. IJIR là một dòng tư tưởng riêng, lạ, hẹp… và dành cho một số ít giáo sư già, dày dạn, ngực đầy mề-đay.

Đối với IJRI, kẻ làm thống kê ứng dụng và thống kê toán như tôi là kẻ ngoại đạo. Sự dò xét với một “lý lịch trong trắng” với các chùm vấn đề đưa IJIR lên bản đồ hoành tráng của giới hàn lâm cực kỳ lớn. Cơ may của kẻ như tôi ban đầu ~0%. (Tỷ lệ chấp thuận đăng của họ với các giáo sư danh tiếng trong ngành hẹp cũng chỉ cỡ 7-10% là cùng).

Ấy thế mà sự bền bỉ và miệt mài cũng giúp tôi vật lộn tới hết trận đấu với những tên tuổi lâu năm…

Vì việc công bố một chùm 3 vấn đề vừa rồi, qua các công trình: “Serendipity as a strategic advantage” (NXB Praeger) “3D multiple filters process” (Inderscience) và cuối cùng là “Global mindsponge” (Elsevier) đã hoàn tất quá trình của tôi tạo ra 3 chân kiềng cho một lý thuyết hoàn chỉnh hỗ trợ quá trình chiến lược xã hội-doanh nghiệp, lấy năng lực innovation làm hạt nhân.

5 năm trước, tôi những tưởng mình chung thân với các mô hình thống kê time series, cross-section, panel data, categorical data… rồi là quy trình kiểu RCT: thiết kế, dữ liệu, thăm dò, mô hình, kiểm định, kết luận… Vậy mà cuối cùng 3 công bố rất quan trọng này, lại dẫn tôi vào địa hạt nhận thức luận của các sơ đồ tư duy mới. Chỉ khác ở chỗ: Tôi là kẻ tạo ra chúng. Và chúng tái sinh ra cái thằng tôi.

Còn cách nào khác để nói nếu không phải là: Chính xác thì, sự tái sinh là như thế!

VQH