Những bức ảnh khoa học ấn tượng

Posted on January 8, 2015 by

1


Op-Economica, 8-1-2015 — Do thói quen thường xuyên đọc tạp chí Science, tôi hay bắt gặp những bức ảnh vừa đẹp, giàu nội dung/ý nghĩa khoa học mà lại rất ấn tượng.

Triết lý của Science là ảnh không đơn giản minh họa vấn đề nghiên cứu. Ảnh có chức năng làm sáng rõ những ý niệm mà ngôn ngữ có thể hạn chế (trong truyền tải, tạo cảm hứng). Các biên tập cũng thường xuyên nhắc là tạp chí có chế độ đăng ảnh bìa (bản giấy) với DOI riêng, và tôn trọng ảnh bìa như một phần của sự toàn vẹn công việc nghiên cứu.

Đại ý là hình ảnh quan trọng. Và ta cũng có thể nhận ra rằng, ảnh có thể vô cùng đắt giá, đắt hẳn hoi nghĩa đen, tiền bạc. Vô vàn trường hợp trong KH người ta chế tạo những thiết bị vô cùng đắt tiền, tốn thời gian, để mong có được những bức ảnh quý giá…

Thôi, không dài dòng, tôi sẽ lục một số bức ảnh ấn tượng và giới thiệu dưới đây…

Scientists spot twin black holes dancing dangerously close together” (8-1-2015): Hai khối siêu đậm đặc vật chất nuốt sạch ánh sáng được biết tới với tên nổi tiếng hố đen bị bắt gặp đang trong vũ điệu quay tròn sẽ sớm dẫn tới một vụ va chạm thực sự ở tầm cỡ vũ trụ. Trong vòng khoảng một triệu năm nữa—ta lưu ý khoảng thời gian này so với hệ quy chiếu vũ trụ chỉ như một chớp mắt—hai hố đen sẽ đâm sầm vào nhau với một lực tương đương với 100 triệu “supernovae” . Các nhà thiên văn vũ trụ đã phát hiện ra quá trình tiếp xúc này dựa trên các quan sát qua một “quasar” từ xa.

Nếu dự báo này xảy ra, sự va chạm không thể tránh khỏi sẽ gây ra một đợt bùng phát các sóng trọng trường như kết luận do nhà bác học Albert Einstein đã dự báo.

Nếu dự báo này xảy ra, sự va chạm không thể tránh khỏi sẽ gây ra một đợt bùng phát các sóng trọng trường như kết luận do nhà bác học Albert Einstein đã dự báo.

Microbe found in grassy field contains powerful antibiotic” (7-1-2015): Một nhóm các nhà nghiên cứu tại Northwestern Univ ở Boston bận bịu đào lên, chôn xuống các thiết bị thí nghiệm… Đó là một phần của kế hoạch tìm hiểu nguồn gốc của một loại kháng sinh mới chưa từng được biết—do một loại vi khuẩn nào đó trong số 99% các loại vi khuẩn không chịu sinh sôi trong các phòng thí nghiệm. Một thập kỷ vất vả cho thấy đầu mối quan trọng: Một loại vi khuẩn chưa từng được biết tới đã sản sinh ra hợp chất có khả năng kháng viêm. Quan trọng hơn, nghiên cứu của họ cũng chỉ ra, loại kháng sinh này hầu như không thể bị nhờn thuốc. Và đây là tin vui với sức khỏe con người.

GS Michael Fischbach, University of California, San Francisco, nói kết quả rất đáng khích lệ, và không có gì đáng nghi ngại. Nhưng “Tôi cũng không bao giờ đánh giá thấp tính xảo quyệt của bọn vi khuẩn.”

Một loại vi khuẩn mới phát hiện ra Eleftheria terrae tạo ra kháng sinh có thể là vũ khí mới giúp chống lại hiện tượng viêm nhiễm nhờn kháng sinh.

Một loại vi khuẩn mới phát hiện ra Eleftheria terrae tạo ra kháng sinh có thể là vũ khí mới giúp chống lại hiện tượng viêm nhiễm nhờn kháng sinh.

Why birds crash into planes” (6-1-2015): Nghiên cứu chỉ ra bằng chứng chim có xu hướng để ý tới khoảng cách giữa chúng và các vật thể chuyển động về phía chúng, nhưng dường như không để ý tới tốc độ. Nhận thức này rất có ý nghĩa trong việc tìm cách đưa ra ứng dụng nhằm xử lý an toàn hàng không.

Nghiên cứu chỉ ra bằng chứng chim có xu hướng để ý tới khoảng cách giữa chúng và các vật thể chuyển động về phía chúng, nhưng dường như không để ý tới tốc độ. Điều này có ý nghĩa trong việc xử lý an toàn hàng không.

Nghiên cứu đề xuất sử dụng ánh sáng màu để chim chú ý và di chuyển tránh sớm các va chạm với vật thể tốc độ cao, và nhất là máy bay.

A new view of one of Hubble’s most famous images” (6-1-2015): Bức ảnh để kỷ niệm 25 năm ngày ra mắt kính thiên văn lừng danh Hubble Space Telescope. Bức ảnh này chụp lại bức ảnh nổi tiếng nhất của Hubble làm nên danh tiếng của nó, có tên là “Pillars of Creation” cách đây 19 năm. Hubble đã được nâng cấp mạnh mẽ, và chụp được bức ảnh này với mức độ chi tiết và dồi dào thông tin hơn nhiều lần so với bức ảnh gốc đưa danh tiếng Hubble và lịch sử tượng đài khoa học. Trong bức ảnh mới, khí và bụi vũ trụ hợp thành các không gian lớn của vũ trụ lân cận với nơi các hành tinh mới sinh ra, tuy vậy vật chất lại đang trong quá trình bị “thổi” bạt đi do các tia cực tím phát ra từ các ngôi sao mới sinh từ đâu đó bên trong tinh vân.

Bức ảnh để kỷ niệm 25 năm ngày ra mắt kính thiên văn lừng danh Hubble Space Telescope. Bức ảnh này chụp lại bức ảnh nổi tiếng nhất của Hubble làm nên danh tiếng của nó, có tên là “Pillars of Creation” cách đây 19 năm. Hubble đã được nâng cấp mạnh mẽ, và chụp được bức ảnh này với mức độ chi tiết và dồi dào thông tin hơn nhiều lần so với bức ảnh gốc đưa danh tiếng Hubble và lịch sử tượng đài khoa học. Trong bức ảnh mới, khí và bụi vũ trụ hợp thành các không gian lớn của vũ trụ lân cận với nơi các hành tinh mới sinh ra, tuy vậy vật chất lại đang trong quá trình bị "thổi" bạt đi do các tia cực tím phát ra từ các ngôi sao mới sinh từ đâu đó bên trong tinh vân. Trong các cột 'khói' phía trên đầu có mật độ đậm đặc. Nó chỉ ra hiệu ứng vật chất đi vào trong tinh vân từ phía trên xuống, sinh ra dạng cột.

Trong các cột ‘khói’ phía trên đầu có mật độ đậm đặc. Nó chỉ ra hiệu ứng vật chất đi vào trong tinh vân từ phía trên xuống, sinh ra dạng cột.

Dynamic genome engineering in living cells” (14-11-2014): Mạch gien tổng hợp vận hành các nhiệm vụ xử lý thông tin gồm 3 quá trình chính. Các tín hiệu tế bào và môi trường được phát hiện nhờ các bộ cảm ứng sinh học nhằm truyền thông tin vào các mạch gien để đọc hiểu và xử lý logic. Kiến trúc của mạch xác định các phép tính được thực hiện và kiểm soát phản ứng ra bên ngoài. Khi kết hợp với thiết bị nhớ tổng hợp, thông tin đầu ra đã qua tính toán có thể được lưu trong DNA và sau đó lại có thể trả lại vào mạch để điều chỉnh hành vi của mạch.

Tế bào sống liên tục đo, xử lý và lưu trữ thông tin môi trường và tế bào trong việc phản ứng với các tín hiệu nhất định. Mạch điện tổng hợp có thể lập trình các tế bào nhớ được hành vi và trạng thái quá khứ.

Tế bào sống liên tục đo, xử lý và lưu trữ thông tin môi trường và tế bào trong việc phản ứng với các tín hiệu nhất định. Mạch điện tổng hợp có thể lập trình các tế bào nhớ được hành vi và trạng thái quá khứ.

Human cognitive aging: Corriger la fortune?” (31-10-2014) : Màu xanh chỉ ra quỹ đạo thay đổi năng lực phát triển nhận thức trong điều kiện bình thường. Màu nhạt dần của phần nền bao quanh cho biết khả năng của quỹ tích bất thường nhỏ đi. Ngưỡng chức năng đại diện cho mức hoạt động chức năng mà dưới đó thì hành động có mục đích của cá nhân sẽ bị ảnh hưởng nặng nề. Đỏ là đường cho biết hy vọng thay đổi trong tương tác với môi trường giúp cải thiện tình hình chung.

An individual’s range of possible cognitive developmental trajectories from early to late adulthood.

Khoảng quỹ tích phát triển năng lực nhận thức cá nhân từ khi trẻ tới già.

Advertisements