Ốc biển gây “chiến tranh hóa học” dùng insulin để săn mồi

Posted on January 20, 2015 by

0


Op-Economica, 20-1-2015 — Loại ốc này không rõ tiếng Việt gọi là gì, mà các nhà khoa học gọi bằng cái tên “ốc nón độc” (venomous cone snail). Cơ chế “chiến tranh hóa học” được phát hiện ra đã công bố trên PNAS: có thể download ở đây: http://www.pnas.org/content/early/2015/01/15/1423857112

venomous_cone_snail

Loài ốc độc này là loài săn mồi, nhưng chuyển động chậm. Nó sử dụng insulin nhằm đánh bẫy, gây ngộ độc dẫn tới hôn mê cho con mồi (ví dụ ảnh trên là cá).

Bản thân ốc này sử dụng insulin tự tạo ra trong cơ thể mà nhiều loài cá thường tìm bổ sung. Đó chính là độc tố trong nọc của ốc. Nói cách, insulin này là loại được “chế tạo” thành vũ khí hóa học phục vụ cho việc săn mồi. Việc “vũ khí hóa” này dựa trên một nguyên lý khoa học đã được hiểu biết. Insulin là loại protein giúp thúc đẩy việc tiêu thụ lượng đường trong máu. Nhưng kích thích tới mức tiêu thụ quá nhiều đường sẽ khiến lượng đường trong máu sụt giảm mạnh. Nếu bị quá liều insulin, có thể dẫn đến đột tử.

Loài ốc này dụ con mồi chén lượng insulin chúng “cung cấp” tới mức quá liều, chúng sẽ bị sốc sụt đường huyết. Con mồi bị rơi vào trạng thái hôn mê li bì. Việc bắt mồi trở nên dễ dàng.

Khi con mồi bắt đầu mê man, ốc dùng cái miệng hình như loa kèn, quấn quanh con mồi, và tiếp tục cung cấp một liều phong phú cocktail hóa học, đánh gục hoàn toàn để con mồi không thể tỉnh lại hay quẫy bỏ chạy khi đang “dở bữa”.

Đây là lần đầu tiên các nhà khoa học phát hiện ra insulin được sử dụng như vũ khí hóa học, một loại nọc độc, khiến họ ngỡ ngàng trước thực tế: Thứ hóa chất cần thiết nhất để duy trì sự sống của một động vật lại có thể được “chế” thành vũ khí chết chóc trong cuộc tranh đấu sinh tồn chống lại chính nó.