Để sáng tạo không chỉ là khẩu hiệu

Posted on February 17, 2015 by

1


Tác giả: Hà Thắng (Thời Báo Kinh tế Việt Nam, số Xuân Ất Mùi 16 đến 24-2-2015) — Không ồn ào thu hút sự chú ý của công luận kiểu như sáng kiến nông dân chế xe bọc thép, một sản phẩm khoa học made-in-Vietnam nhằm giúp các doanh nghiệp tự đánh giá khả năng nội tại về đổi mới sáng tạo và mức độ sẵn sàng thích ứng với các biến động thị trường đã lặng lẽ nhận được sự hưởng ứng từ cộng đồng doanh nghiệp trong năm 2014.

Bài ảnh của TBKTVN dưới đây (bản này ngoài số trang khi xuất bản chính thức sửa đổi thành 83 – thay vì 92 – thì không có gì khác so với bản in cuối cùng): i2Metrix -Để sáng tạo không chỉ là khẩu hiệu (bản pdf downloadable).

Ảnh độ phân giải cao, click phóng lớn.

Ảnh độ phân giải cao, click phóng lớn.

Hy vọng năm mới, i2Metrix có cơ hội hỗ trợ nhiều doanh nghiệp và cho thấy rõ công năng trong đời sống kinh doanh. Bài báo dưới đây:

Để sáng tạo không chỉ là khẩu hiệu

25-2-2015 (VF) — Không ồn ào thu hút sự chú ý của công luận kiểu như sáng kiến nông dân chế xe bọc thép, một sản phẩm khoa học made in Việt Nam nhằm giúp các doanh nghiệp tự đánh giá khả năng nội tại về đổi mới sáng tạo và mức độ sẵn sàng thích ứng với các biến động thị trường đã lặng lẽ nhận được sự hưởng ứng từ cộng đồng doanh nghiệp trong năm 2014.

Bộ tiêu chí đo lường năng lực đổi mới sáng tạo – i2Metrix do một nhóm các nhà nghiên cứu và tư vấn doanh nghiệp (DN) thuộc Công ty nghiên cứu kinh tế và tư vấn kinh doanh Dan Houtte, Vuong, Partners Ltd (DHVP) cùng Trung tâm nghiên cứu kinh doanh và hỗ trợ DN (BSA) hợp tác phát triển đã thu hút được sự tham gia của những cái tên tương đối đình đàm trong làng DN Việt như Thiên Long, PNJ, Minh Long, Vinamit và Traphaco.

i2Metrix là gì?

Ra mắt từ T2.2014, i2Metrix cung cấp một khung đánh giá khả năng đổi mới sáng tạo của một DN, chấm điểm những yếu tố nội tại trong tổ chức DN có liên quan đến khả năng tự sáng tạo của DN đó. i2Metrix giúp đo mức độ sẵn sàng thích ứng với các biến động ngoại cảnh của đội ngũ nhân sự DN trong môi trường cạnh tranh. Đến thời điểm này, một con số khiêm tốn hơn 40 công ty với tổng cộng 35,000 nhân viên thuộc các loại hình và quy mô khác nhau đã tham gia sử dụng i2Metrix.

Sử dụng phương pháp tiếp cận khách quan, i2Metrix cung cấp một danh mục 60 câu hỏi cụ thể, chia thành 10 lĩnh vực để lãnh đạo DN tự đánh giá được khả năng thực hiện đổi mới sáng tạo của tổ chức mình.

“Thông qua trả lời bảng câu hỏi, DN có thể có cái nhìn minh bạch hơn về việc cần cải thiện trong môi trường công ty để khuyến khích các hoạt động sáng tạo. Ngoài ra, với những phỏng vấn chuyên sâu, các chuyên gia của i2Metrix sẽ giúp DN tự nhìn ra vấn đề của mình một cách tổng thể”, ông Trần Trí Dũng, Giám đốc điều hành DHVP nói.

i2Metrix xác định năng lực đổi mới sáng tạo của DN thông qua 10 tiêu chí như: DN tự đánh giá lợi ích sinh ra từ đổi mới sáng tạo; Nguồn nhân lực được bố trí cho nghiên cứu sáng tạo; Nguồn lực đầu tư tài chính cho sáng tạo; Mức độ hỗ trợ của tổ chức đối với định hướng sáng tạo; Mức độ sẵn sàng tạo sự chuyên biệt hóa và khác biệt trong cạnh tranh thị trường; Tính thích ứng với xu hướng nhu cầu, tầm nhìn về chu kỳ sống của sản phẩm; năng lực xử lý thông tin đa tầng; năng lực xây dựng lõi giá trị văn hóa thích ứng với thay đổi; Khả năng điều phối để đưa ý tưởng thành sản phẩm, dịch vụ hiện thực và kênh bán hàng ra thị trường; năng lực quan sát dự báo nguy cơ của hệ thống và khả năng đáp ứng nguy cơ từ bên trong nội tại DN.

“DN cần một cái nhìn tổng thể và một thước đo khách quan giúp họ có định hướng đúng đắn hơn trong môi trường cạnh tranh mở như hôm nay. i2Metrix là một bộ công cụ đo lường đã được kiểm chứng, với những tiêu chí định lượng rõ ràng cho các công ty thấy được năng lực sáng tạo thực sự của mình một cách toàn diện. Nó đóng vai trò như một phương pháp tiếp cận giúp DN xây dựng hệ thống quản trị đổi mới sáng tạo một cách chiến lược và là một bộ phận hữu cơ của chiến lược tổng thể DN,” tiến sỹ Vương Quân Hoàng, tác giả của i2Metrix nói.

Năng lực sáng tạo và lối mòn tư duy

Khi các nhà quản lý DN thành công quá bận rộn chống chọi với cạnh tranh để giữ công ty hoạt động hoặc khi quá tự tin về tầm nhìn chiến lược hiện tại, thì chính sự thành công ban đầu rất dễ tạo ra cho nhà quản lý DN “những tầm nhìn cận thị” và vô tình trở thành một rào cản tới quá trình sáng tạo.

“Lý do là môi trường cạnh tranh bên ngoài và nhu cầu của thị trường luôn luôn thay đổi. Khi năng lực phản ứng với ngoại cảnh của DN bị hạn chế, khả năng tự thay đổi và tư duy sáng tạo của nội tại DN sẽ bị cuốn vào lối mòn. Họ sẽ bị ảnh hưởng bởi một tầm nhìn hạn chế”, ông Hoàng nói.

Khả năng sáng tạo và năng lực sẵn sàng thích ứng với thay đổi quyết định một phần quan trọng sự thành công của một công ty trong bối cảnh cạnh tranh khốc liệt của nền kinh tế toàn cầu hóa ngày hôm nay. Tất nhiên, năng lực sáng tạo của một công ty thường không đến một cách dễ dãi, nó chỉ được hiện thực hóa dưới một cam kết lâu dài và nghiêm túc, một nỗ lực dài hạn của tổ chức và thậm chí với một chi phí tài chính đắt đỏ.

“Bên cạnh đó, các ý tưởng sáng tạo có thể nảy sinh một cách bất ngờ nhưng thành quả của sáng tạo thể hiện bằng sản phẩm, dịch vụ và doanh thu chỉ có thể đến thông qua một quá trình thực hiện đầy kỷ luật. Nếu không, nó sẽ mãi chỉ là những ý tưởng viển vông”, ông Hoàng nói: “Mong muốn của những người thực hiện i2Metrix là tìm ra một phương pháp tiếp cận để khi áp dụng, DN sẽ tự nhận ra đâu là những việc cần phải làm để tối ưu hiệu quả của quá trình sáng tạo”.

“Một cam kết sáng tạo có thể đưa đến thành công cho công ty nhưng một khoản đầu tư R&D sai lầm cũng có thể tạo ra sự thất bại về tài chính hoặc bào mòn năng lực cạnh tranh hiện thời của họ. Mâu thuẫn này thường chính xác ở những thị trường mới nổi như chúng ta, nơi mà những quy chuẩn về quản trị và tổ chức hoạt động DN chưa hoàn thiện”, ông Hoàng nói.

Đối với không ít DN, trong bối cảnh kinh tế khó khăn như hiện nay, một khoản chi phí cho các hoạt động sáng tạo rất dễ bị coi là sự đầu tư lãng mạn khi DN ngày ngày vật lộn với chỉ tiêu tăng trưởng doanh thu. Khi đó, sự tồn tại của bộ phận nghiên cứu sáng tạo (R&D) mang nhiều ý nghĩa trang điểm cho hình ảnh của công ty hơn là hiệu quả đích thực mà nó mang lại.

Một hệ thống có sức sáng tạo hay những cá nhân lóe sáng?

Sự lệ thuộc đơn thuần vào một nhóm R&D hoặc một vài cá nhân xuất sắc để tìm kiếm các ý tưởng mới cũng có thể là một trong những hạn chế dễ nhận thấy đối với khả năng sáng tạo ở ngay cả đối với các công ty thành công nhất.

Một cuôc khảo sát bỏ túi của phóng viên TBKTVN với một vài công ty trong nước cho thấy, nhân viên của không ít DN có quan điểm rằng, các ông chủ công ty thường mặc định được coi là đóng vai trò chủ chốt trong quá trình sáng tạo và hình thành chiến lược kinh doanh.

Những nhà tổ chức chương trình i2Metrix lập luận rằng không nên chỉ trông chờ một nhóm nhỏ nhân sự ngồi nghiên cứu sáng tạo và ngay lập tức có thể khẳng định sự thành công khi đưa ý tưởng đó thành sản phẩm nếu cả hệ thống không sẵn sàng. Tìm kiếm một ý tưởng đổi mới đã khó nhưng tổ chức đưa ý tưởng đó thành sản phẩm, dịch vụ mang lại lợi nhuận lại là một thách thức của cả hệ thống.

“Không thể chỉ trông chờ vào các cá nhân lóe sáng. Quá trình thương mại hóa những ý tưởng đổi mới sáng tạo thường là tốn kém đối với bất kỳ loại hình công ty nào, đòi hỏi những nỗ lực không ngừng nghỉ để hiện thực hóa thành quả sáng tạo qua các khâu như marketing, tối ưu hóa chi phí, thiết kế hệ thống phân phối v.v.. Hệ thống chính sách hợp lý và một nền văn hóa công ty vững chắc sẽ có tác động hiệu quả của quá trình đổi mới sáng tạo của một DN”, ông Hoàng nói.

“Tuy nhiên, năng lực sáng tạo đơn thuần của công ty không quyết định sự thành công của họ. Thị trường quyết định việc đó. Do đó DN cần những giải pháp tổng thể hợp lý và được vận hành liên tục ngay cả khi thị trường đã đang hài lòng với sản phẩm, dịch vụ của mình”, ông Hoàng nói.

Nhiều DN tham gia khảo sát i2Metrix chia sẻ rằng, yếu tố quan trọng nhất là cần xây dựng một hệ thống nhân lực đủ sẵn sàng và đủ ham muốn thực hiện những ý tưởng mới và sẵn sàng thay đổi. Khi đó đổi mới sáng tạo sẽ không phải là một khẩu hiệu hay một chiến dịch PR đánh bóng hình ảnh. Đó là câu chuyện về đầu tư vào con người, về xây dựng văn hóa công ty và khả năng định hướng quản trị chiến lược để thích ứng với thay đổi. Chỉ có như vậy, năng lực đổi mới sáng tạo mới không còn là một loại trang sức trên slogan của bất kỳ công ty, tổ chức nào, dù to hay nhỏ.

2013-08-15_Quan-Hoang-VuongTôi mong là các tổ chức hành chính cũng có thể hợp tác thực hiện i2Metrix. Rõ ràng sức ép cải cách hệ thống hành chính, và thích ứng với thời kỳ toàn cầu hóa thúc đẩy nhu cầu sáng tạo. Đổi mới sáng tạo là gì nếu không phải là bản chất tạo ra sự thay đổi theo chiều hướng tăng tính hiệu dụng của đầu tư, và chủ động tìm hướng đột phá sản phẩm-dịch vụ. Tổ chức chính trị-hành chính trong lý thuyết kinh tế chẳng qua là cung cấp “dịch vụ hàng hóa công” mà thôi, đâu có gì khác về bản chất so với doanh nghiệp”.

Hà Thắng

* Nguồn: Thời Báo Kinh tế Việt Nam, số Xuân Ất Mùi 16 đến 24-2-2015

Advertisements