Loại bài Letters cho PNAS và Science

Posted on February 28, 2015 by

0


Op-Economica, 28-2-2015 — Giới nghiên cứu dĩ nhiên là ai cũng muốn viết bài và được công bố trên PNAS và Science (trong số những tạp chí hàng đầu).

Lý do là ảnh hưởng của các tạp chí này, không chỉ giới hạn trong thế giới khoa học đỉnh cao, mà cả truyền thông tầm cỡ, chính sách, giáo dục, v.v..

Tuy nhiên việc đăng các dạng bài nghiên cứu, báo cáo, quan điểm, tranh luận chính sách… rất khó khăn, do vấp phải sự cạnh tranh theo kiểu: Bạn đã tốt, người khác còn tốt hơn [nhiều].

Tuy nhiên, tôi nhận thấy PNAS và Science cũng cho đăng các ý kiến, nổi lên là một loại bài gọi là Letters.

Ví dụ, chính sách biên tập của PNAS với Letters nói ngắn như sau:

PNAS100YLetters là những ý kiến ngắn (dạng điện tử) cho phép người đọc chỉ ra một cách xây dựng sự khác biệt quan điểm với các tác giả trong một bài khoa học mới công bố của PNAS. Người đọc có thể bình về mức độ xuất sắc của bài hoặc chỉ ra những sai lầm tiềm tàng trong các nghiên cứu đã được đăng tải. Letters không được phép yêu cầu tác giả bài [đối tượng có ý kiến] phải trích dẫn công trình của người viết Letter, mượn cớ để chỉ trích tác giả bị bình là vi phạm quy chế nghiên cứu, hoặc đưa bình luận mang tính cá nhân hóa với một tác giả. Letters giới hạn trong phạm vị 500 từ và tối đa 5 tài liệu trích dẫn, và buộc phải được nộp cho tạp chí trong vòng 3 tháng kể từ ngày xuất bản dạng điện tử của bài báo. Ai cũng có thể nộp bài Letters [ể phân biệt với những loại ý kiến phải có lời mời từ tạp chí].

Có thể tham khảo các ví dụ về bài dạng Letters cho PNAS ở đây: http://www.pnas.org/cgi/collection/letters

sciencemaglogoTạp chí Science cũng tương tự như PNAS. Họ chia thành 2 loại bài: nghiên cứu và bình luận. Letters nằm trong nhóm sau.

Letters cho Science chỉ giới hạn trong vòng 300 từ, cũng chỉ áp dụng cho bài mới đăng trong vòng 3 tháng, hoặc những vấn đề có tính chất bao quát nhất (khi này thì không cần phải dính dáng vào một bài cụ thể). Letters cho Science nộp dạng điện tử qua Manuscript Submission and Information Portal (https://cts.sciencemag.org). Đôi lúc, người ta không chỉ đánh giá chất lượng biên tập nội bộ với ý kiến nêu trong Letters, mà cũng “bình duyệt”. Tôi đoán đó là khi bản thân ý kiến đánh giá cũng giàu hàm lượng kỹ thuật và không dễ để biết có hợp lý hay không. Tác giả của bài báo “bị ý kiến” phê bình (lỗi gì đó) thường có cơ hội được trả lời.

Bên cạnh đó, Science có thêm loại nữa gần giống Letters là Technical Comments.

Technical Comments có vẻ được ưu ái hơn, lên đến 1000 từ, và tối đa 2 ảnh/bảng, 15 trích dẫn khoa học (nhưng không được kèm theo các tài liệu bổ túc nào khác). TC cũng được công bố điện tử và tập trung thảo luận về những kết luận căn bản nhất và/hoặc phương pháp luận nghiên cứu của bài báo đã đăng trên Science, cũng trong vòng 3 tháng. Ưu ái hơn nữa, Science có chính sách cho phép đăng phần “Tóm lược” của TC với độ dài 60 từ tối đa trong mục Letters của tạp chí Science bản in giấy. Về mặt quy định thì TC của Science không được trình bày dữ liệu mới hoặc công trình đã có nhưng chưa công bố, cũng không được dựa trên những phát hiện mới/ý tưởng chưa xuất hiện vào thời điểm các tác giả đang tiến hành công trình. Tác giả của TC nên liên lạc với tác giả của bài có ý kiến, và nộp cho Science những trao đổi liên quan. TC được chấp thuận đăng tải sẽ được đăng điện tử cùng với trả lời của tác giả bài báo gốc.

Có thể thấy, cách làm việc của các tạp chí đỉnh cao này cực kỳ nghiêm ngặt và ghi nhận đóng góp ý kiến theo cách trân trọng nhất, và không bao giờ hy sinh phẩm chất khoa học.

Cách làm này thật đáng kính trọng cả về phẩm giá công việc lẫn văn hóa hàn lâm đỉnh cao.