Đưa cây thuốc Việt Nam vào đời sống hàng ngày

Posted on March 9, 2015 by

112


Op-Economica, 9-3-2015 — Cây thuốc và vị thuốc Việt Nam là tác phẩm rất quen thuộc với số đông người Việt, kể cả những người chưa bao giờ cầm cuốn sách này lên đọc. Chỉ đơn giản là vì cuốn sách quá nổi tiếng. (Vườn Chẫu đang chuyển mình thành vườn dược liệu.)

Trước tác đồ sộ của Giáo sư Đỗ Tất Lợi (đã qua đời năm 2008), đã hình thành qua nhiều thập kỷ sưu tầm, nghiên cứu, bổ sung dày dặn một kho tàng tra cứu các loại cây, quả, con làm vị thuốc tăng cường sức khỏe, chữa bệnh, kể cả nhiều bệnh nan y.

2015-03-09_caythuocvn

Cuốn sách có độ dày lên tới ~1300 trang. Bản pdf hay được phổ biến ở trên mạng nặng hơn 75MB, vô cùng bất tiện cho việc mở đọc trên máy.

Để sử dụng hiệu quả cuốn sách, không thể cứ bê cả cuốn ngàn trang này, vừa nặng vừa vướng víu. Tôi nghĩ mãi, rồi quyết định phân nhỏ theo các mục (nội dung và số trang), và đưa lên để mọi người tiện bề tra cứu.

Cần tới đâu – tùy theo công dụng chữa bệnh – thì tải phần tương ứng về đọc tới đó. Đây cũng là cách tận dụng Internet rất hiệu quả, và theo cách này thì cũng dễ dàng giới thiệu cho nhiều người tham khảo. Cũng coi như đó là cách giúp người bệnh và các gia đình về thông tin mà không phải ai cũng chú ý thường ngày.

Đỗ trọng

Đỗ trọng

Có thể download theo các đường link các file từng phần (theo công năng chữa bệnh) từ các mục nhỏ dưới đây:

Cây thuốc và vị thuốc Việt Nam

Phần bìa sách, mục lục, giới thiệu tổng quan: gồm 13 trang, tới trang đánh số roman VIII.

Phần I: Phần chung: gồm 28 trang, từ 1 đến 28.

Phần này gồm các thông tin quan trọng sau:

  1. Các điểm cần lưu ý khi sử dụng thuốc nam
  2. Cơ sở lý luận khi tìm thuốc và công dụng theo đông y
  3. Bào chế thuốc đông y, cơ sở để xét tác dụng theo quan điểm y học hiện đại
  4. Kê đơn thuốc đông y

Phần II: Những cây thuốc và vị thuốc Việt Nam

II1. Các cây thuốc và vị thuốc chữa bệnh phụ nữ: từ trang 30 đến trang 71.

II.2. Các cây thuốc và vị thuốc chữa mụn nhọt mẩn ngứa: trang 72 đến 152.

II.3. Các cây thuốc và vị thuốc chữa giun sán: trang 153 đến 178.

II.4. Các cây thuốc và vị thuốc chữa lỵ: trang 179-214.

II.5. Các cây thuốc và vị thuốc thông tiểu tiện thông mật: trang 215 đến 281.

II.6. Các cây thuốc và vị thuốc cầm máu: trang 282 đến 296.

II.7. Các cây thuốc và vị thuốc hạ huyết áp: trang 298 đến 315.

II.8. Các cây và vị thuốc có chất độc: trang 316 đến 354.

III.9. Các cây và vị thuốc chữa bệnh ở bộ máy tiêu hóa: trang 355 đến 426.

II.10. Các cây và vị thuốc chữa đi lỏng, đau bụng: trang 427 đến 443.

II.11. Các cây và vị thuốc nhuận tràng và tẩy: trang 444 đến 480.

II.12 và II.13. Các cây thuốc và vị thuốc chữa đau dạ dầy (trang 481 đến 489) & chữa tê thấp – đau nhức (trang 490 đến 537)

II.14. và II.15. Cây thuốc đắp vết thương rắn rết cắn (538-559) và chữa bệnh mắt-tai-răng-mũi-họng (trang 560-578)

II.16. Cây thuốc và vị thuốc chữa bệnh tim: trang 579 đến 594.

II.17. Cây thuốc và vị thuốc chữa cảm sốt: trang 595 đến 698.

II.18. Cây thuốc vị thuốc chữa ho, hen: trang 699 đến 778.

II.19. Các cây thuốc ngủ, an thần, trấn kinh: trang 779 đến 803.

II.20. Các vị thuốc bổ, bồi dưỡng nguồn gốc thảo mộc: trang 804 đến 936.

II.21. Các vị thuốc bổ nguồn gốc động vật: trang 937 đến 1036.

Phần còn lại, gồm 242 trang từ mục 23 về khoáng chất, các loại tên tra cứu, và phần thông tin xuất bản cuối sách (từ trang 1037 đến 1274)

Cây vối trong vườn Chẫu, nổi tiếng với các công dụng từ xa xưa

Cây vối trong vườn Chẫu, nổi tiếng với các công dụng từ xa xưa

Dự án:

Tuy vậy, để có thể dễ tra cứu, tìm kiếm hơn nữa, thì cần “chẻ nhỏ” hơn nữa đơn vị thông tin thành từng bài. Các thông tin cần một trang chủ để “dẫn đạo” đến các chi tiết. Địa chỉ chính thức chúng tôi sẽ cập nhật-bổ sung thông tin là: https://sites.google.com/site/hangchausontay1/

Trước hết, phải lựa ra các loại cây dễ trồng, dễ dùng nhất để tính thực tiễn trong đời sống cao. Vì vậy, cần phải tóm lược thông tin lại từng loại cây, theo các khía cạnh sau (tạm thời tôi mới nghĩ được tới đây):

  • Điều kiện trồng (phù hợp và dễ trồng tới mức độ nào): Nhiệt độ, độ màu, mưa/úng, trồng lẫn/xen…
  • Cách sử dụng (dễ hay khó): Ăn như rau, hay xay và kết hợp với thực phẩm khác, hay nấu nước?
  • Bảo quản lâu dài: Liệu có khả năng phơi/xay, hay cần bào chế…
  • Sản lượng: Mức độ ổn định và khả năng tăng năng suất?
  • Cần cảnh giác gì khi sử dụng? (chỉ nêu điểm chính yếu, nhiều quá sẽ khó nhớ.)

Thông tin này giúp từng gia đình có thể “quy hoạch” một khoảnh để trồng các loại thảo dược đơn giản, đảm bảo nhu cầu sử dụng thường ngày. Mỗi gia đình ở nông thôn, thậm chí ngay ngoại ô đây thôi, cũng có một vài trăm mét vườn, đôi khi cả nghìn mét vuông. Nếu quy hoạch tốt, thì luôn có đủ thảo dược cơ bản cho các nhu cầu bình thường (nan y là chuyện số phận do ông Trời định đoạt rồi!).

Cây mã đề "xa tiền thảo"

Cây mã đề “xa tiền thảo”

Ví như cây mã đề, tôi thấy thậm chí còn mọc lay lắt ở vỉa hè, chỗ mà ai đi qua cũng đá hay giẫm vào. Vậy mà vẫn sống.

Tiềm năng dược phẩm ở một nước có khí hậu tuyệt vời và sự đa dạng sinh học đáng nể như Việt Nam thật đáng phấn khích! Hãy đi về quê, ta sẽ thấy những “thần dược” trong sách của cụ Đỗ Tất Lợi nhiều khi chỉ là những cây mọc dại, hay khóm cây làm bờ rào…

Chúng ta đang đốt quá nhiều tiền cho tân dược, và đang bỏ phí những mỏ vàng tái tạo thiên nhiên ban tặng đất nước, con người Việt.

Giờ là lúc khai thác và tôn tạo những giá trị tuyệt hay mà cha ông đã hiểu rõ như trong lòng bàn tay từ nhiều thế kỷ trước!

Thông tin cây thuốc và vị thuốc Việt Nam


Copyright © 2015 – Làng Ộp Hang Chẫu