Ánh nắng chói chang của cạnh tranh xuất bản – Heliyon

Posted on April 21, 2015 by

0


Op-Economica, 21-4-2015 — Elsevier đang đun nóng thêm bầu không khí đậm đặc cạnh tranh trong lĩnh vực xuất bản các ấn phẩm khoa học/hàn lâm.

Vài năm qua, cuộc chiến “open-access” đã ngày càng khốc liệt, nhất là sau thành công vang dội của PLoS. Trên thực tế, ngoài PLoS thì cũng còn có PNAS đã “open” rất thành công rồi.

Nhưng sức nóng cuộc chiến chỉ khiến bầu không khí trở nên đặc quánh, ngột ngạt một khi các ông lớn siêu sao vào cuộc. Springer đã mở mặt trận SpringerPlus, và ta cũng có thể đoán sẽ có mặt trận mới nào đó với Elsevier…

Quả nhiên không sai.

Vừa vào năm mới, ngày 8-1-2015 Elsevier công bố sẽ xuất bản tạp chí đa ngành mới, và quan trọng hơn là “open-access” với các quy cách tương tự SpringerPlus.

Họ tự hào thông báo tạp chí này là: “A home for all sound research.” Có lẽ phương châm ấy là nói lên đủ nội dung và mục tiêu của Elsevier với ấn phẩm này. EIC là Dr. Claudia Lupp.

Bên cạnh đó Elsevier hứa rằng, tạp chí mới sẽ đưa nhà nghiên cứu đến gần với cộng đồng hơn (qua các phương tiện và chính sách phân phối), cũng như việc biên tập, xuất bản sẽ thực sự trở thành quá trình giàu tính đổi mới.

Có lẽ, tính “đổi mới” họ nói tới nhằm vào hai khiếm khuyết/vướng mắc lớn nhất hiện tại các hệ thống xuất bản hàn lâm đang bí: a) Chất lượng bình duyệt (đúng người, đúng việc); và, b) Thời gian bình duyệt (hiện nay đang rất lê thê). Nếu quả có thế, thì tiến triển này đáng mừng. Sẽ bớt đi sự lãng phí công sức lao động khoa học do định kiến hay hạn chế của người bình duyệt. Sẽ bớt đi sự lãng phí thời gian của các tác giả do tổ chức dòng công việc kém hiệu quả mà phải chờ đợi vô nghĩa.

Nhưng những lời hứa này không “miễn phí”. Tác giả phải trả 1.250$ cho một bài được chấp nhận đăng. Người đọc thì truy cập miễn phí.

Tên được đặt cho tạp chí là Heliyon, với lý do rất cụ thể. Helios là Thần mặt trời của người Hy Lạp. Họ mượn tên này để ám chỉ roi ánh sáng khoa học vào một mảng hoạt động khoa học liên ngành rộng lớn, có liên hệ với nhau.

Heliyon_Launch_Website

Về mặt thương hiệu, Elsevier cho rằng tên này cũng tạo ra tính độc đáo, chưa từng có trong lịch sử xuất bản thế giới.

Trên phương diện cạnh tranh, Thần mặt trời của Elsevier đang đổ lửa qua ánh nắng chói chang vào trận chiến xuất bản toàn cầu.

Chuyện sẽ còn hay nữa, khi những đại ca khác như Palgrave Macmillan, Pearson, SAGE… sốt ruột không thể ngồi im được nữa.