Cái gì khiến quá trình xã hội bắt đầu chuyển động và chỉnh hướng?

Posted on April 22, 2015 by

8


Op-Economica, 22-4-2015 — Phân tích các hiện tượng kinh tế-xã hội sâu xa là công việc lý thú, nhưng cũng nhiều khó khăn.

Một trong những khó khăn căn bản là quá nhiều yếu tố có thể tác động. Nhiều quá thì không ai phân tích được gì, đơn giản nó chỉ là một bản liệt kê các yếu tố mà khó phân lập tác động. Mặt khác lại quá thiếu thông tin quan trọng nhất, trong một rừng thông tin bay loạn xạ.

Nói theo cách khác thì: “Water, water everywhere, nor any drop to drink” (Samuel Taylor Coleridge trong The Rime of the Ancient Mariner).

Vì thế, tôi nghĩ đến model như sau để phân lập các yếu tố chính gây ra sự chuyển động và điều chỉnh hướng (mục tiêu) của các quá trình xã hội (của con người).

2015-04-22_processSơ đồ này đủ đơn giản để giúp quá trình phân tích hữu hiệu: Chỉ có 5 tác nhân chính; 1-2 trong (conflict/inertia), 3-4 ngoài (pull/push) và 5 là tương tác tạo cân bằng (goal/gap adjusting tendency).

Các lý thuyết như SWOT, hay 5-Forces… có thể được sử dụng như input cho việc xác định trị số của 5 yếu tố vừa nói. Càng minh bạch thì khả năng xác định tính hợp lý của trị số mô hình càng thuyết phục.

Mời xã viên làng Ộp suy nghĩ và đóng góp cho hoàn chỉnh và hữu dụng hơn.

Advertisements