Sai lầm quan niệm về “statistical power” gây tổn hại tới quy trình khoa học

Posted on September 28, 2015 by

0


Op-Economica, 28-9-2015 — Một vấn đề không còn mới, đã tranh cãi rất nhiều, nhưng vẫn đáng lưu tâm với những người nghiên cứu. Xin tóm tắt vài điểm chính như sau.

Nguồn gốc vấn đề: Khắp nơi (trong giới nghiên cứu) người ta tin rằng các nghiên cứu y tế bắt buộc phải có “statistical power” tối thiểu 80% mới có thể được coi là vững chãi trên phương diện khoa học, và các nhà bình duyệt thường đặt câu hỏi liệu tác giả có trưng ra được mức power tối thiểu như đã nói.

Lập luận: Yêu cầu như trên và các phương pháp đáp ứng nó thường sai lầm nghiêm trọng. Đáng nói là bản chất thực sự của ảnh hưởng của kích thước mẫu đến kết quả khoa học và tính ứng dụng của nghiên cứu đã ngăn cản vì cho rằng mức power <80% là “không đủ”. Thêm vào đó, những tính toán tiêu chuẩn không đáng tin cậy, và chỉ chú trọng vào “power” đã làm lu mờ những kết quả đáng quan tâm nhất của một nghiên cứu: các ước lượng và khoảng tin cậy.

1741-7015-8-17-1

Quy tắc truyền thống đang được áp dụng đã làm hại quá trình nghiên cứu theo nhiều cách khác nhau: xúi giục người ta hiểu và diễn giải sai lầm các nghiên cứu hoàn chỉnh, gây xói mòn tính đạo đức khoa học, trao tặng quyền lực tùy hứng cho người bình duyệt công trình, cản trở tính sáng tạo, lãng phí công sức và tiền bạc. Công việc nghiên cứu sẽ được hỗ trợ tốt hơn từ những cách tiếp cận thay thế, bao gồm giá trị đã xác lập của các phương pháp thông tin, lựa chọn giản dị hơn dựa trên chi phí hoặc tính khả thi mà gần đây đã được chứng minh là hiệu quả, các phân tích độ nhạy giúp kiểm tra một tập hợp các kết quả có khả năng mang ý nghĩa cao, và bám sát những nghiên cứu tương tự.

Để cổ vũ những cách tiếp cận hợp lý hơn, quá trình đào tạo nghiên cứu cần bao hàm những vấn đề đặt ra ở đây, người bình duyệt các công trình khoa học cần vô cùng cẩn thận trước khi đặt ra các vấn đề về cái gọi là kích thước mẫu “không đủ lớn” và các báo cáo về kết quả nghiên cứu hoàn chỉnh không nên thảo luận về “power”.

Tóm lại: Những quy tắc truyền thống như thông lệ và kỳ vọng về kích thước mẫu đã và đang sai lầm nghiêm trọng, gây ra ảnh hưởng tai hại đến quy trình và thực hành nghiên cứu khoa học, và vì thế cần phải được thay thế bằng những cách tiếp cận hợp lý hơn.

*Bài nghiên cứu đầy đủ: Bacchetti P. 2010. Current sample size conventions: Flaws, harms, and alternatives. BMC Medicine 8:17.

Advertisements