Công cụ thống kê: Khi nào nên sử dụng?

Posted on October 10, 2015 by

6


Op-Economica, 10-10-2015 — Ngày nay, các bài viết mang nhiều tính thuyết phục hầu hết đều có sự xuất hiện của các con số thống kê, những biểu tượng và hình ảnh truyền tải các thông điệp quan trọng.

Phải công nhận thống kê là một công cụ mạnh. Tuy nhiên, “cái gì quá cũng không tốt!” Lạm dụng thống kê cũng có thể mang lại những hậu quả khá tai hại!

Chiều hôm đó, trong lòng tôi vừa lo lắng vừa xen chút cảm giác vui vì nghĩ ra được một đề tài, hay nói đúng hơn là một ý tưởng – xuất phát từ nghi vấn đặt ra sau khi đọc một bài báo. Đây có thể coi là ý tưởng thứ 2 của bản thân, kể từ khi nhận trọng trách “viết bài đăng báo” mà từ trước đến giờ chưa bao giờ dám mơ tới. Sau sự “tạm hoãn” của ý tưởng thứ nhất do tự thấy không khả thi, một niềm hy vọng mỏng manh được đặt vào đề tài thứ 2 xoay quanh vấn đề “lạm phát và tăng trưởng”.

Trong đầu tôi khi đó vẫn chưa nghĩ ra sẽ viết gì và viết như thế nào, chỉ biết việc đầu tiên là xây dựng đồ thị về mối quan hệ giữa hai yếu tố, sau đó dùng một số tính toán thống kê. Nhưng nhìn đi ngó lại, có vẻ những kết quả vừa làm chưa đủ đưa ra dẫn chứng cho câu chuyện định nói, tôi nghĩ vậy.

Theo thói quen của một người học toán, tôi bắt đầu chọn lọc một vài biến, rồi “vứt” vào phần mềm, sau đó hồi quy, và rồi mừng rỡ khi kết quả nhận được dường như có vẻ ủng hộ câu chuyện “hay ho” đó.

Thế nhưng…

hinhanh

Khi nhận được lời khuyên từ thầy, ý kiến đóng góp từ đồng nghiệp, tôi mới té ngửa ra rằng, có lẽ mình đã đi không đúng hướng và mắc phải sai lầm, một sai lầm cực kỳ nghiêm trọng: coi thống kê là một công cụ mạnh nhưng lại không nghĩ đến trách nhiệm và nghĩa vụ với nó.

Sau câu chuyện này, một bài học in sâu trong đầu có lẽ sẽ khó có thể quên được “Cái gì càng tiện lợi, càng nhiều sức mạnh thì càng tỏ ra là thứ phá hoại nếu không biết cách sử dụng nó”.

Vì vậy, suy nghĩ kỹ trước khi hành động là một việc vô cùng cần thiết. Không nên giống như một đứa trẻ “cứ có súng là bắn, có búa là đập”!


©2015 Đỗ Thu Hằng (Vuong & Associates)