Cấu trúc kỳ hạn và rủi ro của lãi suất

Posted on October 16, 2015 by

0


OpEconomica, 16-10-2015 — Một trong những vấn đề cơ bản của lãi suất là khái niệm về cấu trúc theo kỳ hạn và cấu trúc rủi ro của lãi suất. Có lẽ trong số đó, cấu trúc kỳ hạn được nhắc đến nhiều hơn cả.

Cấu trúc kỳ hạn của lãi suất (term structure of interest rates) đề cập tới mối quan hệ giữa thời gian đáo hạn và lợi tức (yield) của lãi suất, thể hiện tương quan giữa kỳ vọng của thị trường với những thay đổi trong tương lai về lãi suất cùng với những đánh giá của họ về các trạng thái chính sách tiền tệ.

Mối quan hệ giữa lãi suất với thời gian đáo hạn được biểu diễn bằng đường cong lợi tức (yield curve) và đường cong này đóng vai trò quan trọng khi nghiên cứu một nền kinh tế hay một thị trường tài chính nhất định.

Dáng hình của đường cong lợi tức cũng có thể gợi ý những vấn đề thú vị trong tương quan giữa lãi suất ngắn hạn và lãi suất dài hạn. Theo đó, có 3 dạng cơ bản: đường cong dốc lên, dốc xuống và nằm ngang; tương ứng thể hiện rằng lãi suất ngắn hạn thấp hơn lãi suất dài hạn, lãi suất ngắn hạn cao hơn lãi suất dài hạn và hai mức lãi suất bằng nhau.

Giải thích về đường cong lợi tức có các lý thuyết cơ bản gồm: lý thuyết về các kỳ vọng khác nhau của thị trường, lý thuyết thị trường phân đoạn và lý thuyết về tính thanh khoản của thị trường.

Một ví dụ về đường cong lợi tức - Nguồn: Investopedia.com

Một ví dụ về đường cong lợi tức thông thường – Nguồn: Investopedia.com

Trong khi cấu trúc kỳ hạn của lãi suất giải thích sự khác nhau giữa các mức lợi tức với thời gian đáo hạn thì cấu trúc rủi ro của lãi suất chú trọng vào sự khác biệt lợi tức của các công cụ tài chính có thời gian đáo hạn như nhau, chẳng hạn các trái phiếu.

Có nhiều cách để lý giải sự khác biệt này, và ba yếu tố thường được nhắc đến là mức rủi ro gắn với các công cụ tài chính, tính thanh khoản của công cụ đó và các vấn đề liên quan tới thuế thu nhập. Với yếu tố rủi ro được coi là nội dung chính của các chênh lệch lãi suất.

Nếu các chủ thể phát hành có rủi ro khác nhau thì các công cụ nợ cũng có lãi suất khác nhau cho dù chúng có cùng kỳ hạn. Ví dụ, trong giai đoạn 1919-2002, lãi suất trái phiếu công ty tại Mỹ có xu hướng lớn hơn lãi suất trái phiếu chính phủ Mỹ.

Advertisements
Posted in: Food for thought