La Marseillaise

Posted on November 29, 2015 by

0


Op-Economica, 29-11-2015 — La Marseillaise được Claude Joseph Rouget de Lisle viết vào năm 1792 lúc 31 tuổi, khi đang là lính.

Ông chơi vi-ô-lông nghiệp dư và ở Strasbourg vào cái đêm 25/4 mà Áo sắp xâm chiếm với ý định trấn áp cách mạng Pháp và khôi phục quyền lực cho vua Louis XVI. Thị trưởng thành phố lúc này đang tìm kiếm vô vọng một điểm tựa tinh thần cho nhân dân trước họa bị tàn phá.

Đêm đó ông đã khẩn khoản đề nghị Rouget de Lisle viết cái gì đó, bất kỳ cái gì, có thể giúp.

Pils_-_Rouget_de_Lisle_chantant_la_Marseillaise

Rouget de Lisle chạy về phòng mình, ngà ngà say sau cuộc họp đó. Trong vài giờ ông đã viết xong La Marseillaise. Chắc rằng ông đã mượn phần nhạc từ một bài hát ưa thích ngày đó, và chắc chắn mượn một nửa phần lời từ những câu viết trên tường ở khắp thành phố, nhưng sự kết hợp đó thật hoàn hảo. Bài ca này khiến cho bất kỳ ai nghe nó đều hy vọng.

Đúng, ông đã làm cho bài ca rất khát máu. Một câu ca là “Các bạn có nghe chúng đến vùng nông thôn để cắt cổ vợ con các bạn không?” Trong khi lời ca đồng thanh thét vang “Hỡi công dân, hãy cầm vũ khí… lấy máu đen tối của chúng mà tưới cánh đồng.”

Nhưng Rouget de Lisle biết rằng ông cần làm cho bài ca có yếu tố gây sốc mạnh thì mới động viên được lòng người. Ông cũng biết những lời lẽ đó không phải là những lời chính. Nó ở phần mở đầu của đoạn đầu “Hãy vùng lên, những đứa con của tổ quốc, ngọn cờ đẫm máu của bạo quyền đã dương lên”. Đó cũng là những lời ca như đang được vang lên khắp thế giới vào lúc này, thế giới đang đoàn kết với nước Pháp vĩ đại.

Nếu bạn không nghĩ rằng la Marseillaise là tuyệt phẩm về mặt nhạc lý, thì bạn chỉ cần xem bài ca này đã được các nhạc sĩ khác sử dụng như thế nào để bạn thay đổi ý kiến. Mọi người, từ Wagner cho đến The Beatles, từ Debussy cho đến Serge Gainsbourg, tất cả coi bài ca này như của mình. Có lẽ nổi tiếng nhất là nó được Tchaikovsky sử dụng trong Overture (Khúc Mở Màn) vĩ đại của ông năm 1812. Ông định dùng bài ca này để biểu tượng cho nước Pháp, nước sắp sửa bị quân Nga đánh bại, nhưng giai điệu của nó mạnh quá nên ai nghe cũng sẽ nghĩ là Pháp là nước chiến thắng trong trận chiến đó.

Nó là bài ca đã gây cảm hứng cho nhân dân Pháp suốt trong lịch sử của đất nước. Một đại tướng Pháp có lần đã nói nó đáng giá bằng có thêm 1.000 lính trong chiến trận. Một nhà thơ Đức một lần viết là nó chịu trách nhiệm về cái chết của 50.000 người Đức.

Trong cả hai Thế chiến Một và Hai nó đã được hát liên tục ở Pháp với cố gắng để thôi thúc con người vượt lên. Cảnh nổi tiếng trong phim Casablanca về một đám đông người Pháp, đầy nước mắt và quyết tâm, hát vang bài ca này để át các lính Đức đang ăn mừng. Sức mạnh bài ca này có thể khơi dậy thật khó đo đếm hết.


(Tham khảo BBC Culture; Wikipedia)

Posted in: Food for thought